นโยบายสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ  พ.ศ. ๒๕๕๔    เพื่อรองรับการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สองได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป ดังนี้

วิสัยทัศน์ 

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เป็นองค์กรขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษา         ขั้นพื้นฐานของประเทศไทยให้สูงเทียบเท่าค่าเฉลี่ยของโลก ภายในปี  ๒๕๖๓

พันธกิจ 

พัฒนาและส่งเสริม สนับสนุนการจัดการศึกษาให้ประชากรวัยเรียนทุกคนได้รับการศึกษาอย่างมีคุณภาพโดยการพัฒนาผู้เรียนเป็นสำคัญเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต   ให้เป็นบุคคลที่มีความรู้  คุณธรรม    ความสามารถตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน  และการพัฒนาสู่คุณภาพระดับสากล

จุดเน้น 

๑. ยกระดับคุณภาพผู้เรียนทุกคนให้มีพัฒนาการเหมาะสมกับวัย  มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน    ดีขึ้น มีคุณธรรม  และสำนึกความเป็นไทย โดยเน้นการอ่านออกเขียนได้  คิดเลขเป็น  มีทักษะการคิดวิเคราะห์  เชื่อมั่นในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข  และมีความสามารถด้านเทคโนโลยี  โดยผู้เรียนได้รับการพัฒนาอย่างมีคุณภาพ  สอดคล้องกับความถนัดและเต็มตามศักยภาพ สาระสำคัญ ดังนี้

 -  เด็กปฐมวัย ได้รับการเตรียมความพร้อมด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคมตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัยอย่างมีคุณภาพ

-  นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ มีทักษะอย่างดีด้านการอ่านออก เขียนได้ และการคิดคำนวณเบื้องต้น เพื่อเป็นพื้นฐานในการเรียนในชั้นที่สูงขึ้น  โดยได้รับการดูแลช่วยเหลืออย่างทันการ หากนักเรียนยังมีทักษะดังกล่าวไม่เพียงพอ

-  นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ มีทักษะอย่างดีด้านการอ่านคล่อง เขียนคล่อง และการคิดคำนวณที่ซับซ้อนขึ้น   โดยได้รับการช่วยเหลืออย่างทันการ หากนักเรียนยังมีทักษะดังกล่าวไม่เพียงพอ

-  นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓  มีความรู้ ความสามารถอย่างสูงตามมาตรฐานระดับชาติ และระดับนานาชาติ

-  ประชากรวัยเรียนทุกคนได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐาน  ๑๕  ปีอย่างมีคุณภาพและทั่วถึง โดยได้เรียนรู้ตามศักยภาพและความถนัด

๒. ยกระดับคุณภาพครูโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน  กล่าวคือ เน้นการสนับสนุนให้ครูรวมกลุ่มกันวางแผนและพัฒนาเทคนิคกระบวนการเรียนการสอน นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการสอน เป็นครูดี ครูเก่ง  มีศักยภาพพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลงเพื่อการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  รวมทั้งลดงานอื่นที่ไม่จำเป็นและจัดให้มีบุคลากรสายสนับสนุนเพื่อคืนครูให้แก่ผู้เรียน  ทั้งนี้  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีระบบการนิเทศ  ติดตามช่วยเหลือการปฎิบัติงานของครูให้ส่งผลต่อการเรียนรู้ของนักเรียนอย่างมีประสิทธิภาพ

๓. เพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพมากขึ้น  โดยเฉพาะผู้เรียนด้อยโอกาส ที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลทุรกันดาร และพื้นที่พัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้ รวมทั้ง พัฒนาเด็กพิการ และเด็กที่มีความสามารถพิเศษ

๔.  พัฒนากลไกบริหารจัดการใหม่ที่มุ่งเน้นประสิทธิภาพการจัดการศึกษา  การระดมทรัพยากร  การกระจายอำนาจให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษามีความเข้มแข็งในการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาล และระบบประกันคุณภาพภายใน  การบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก การสนับสนุนงบประมาณที่เน้นอุปสงค์หรือผู้เรียนเป็นสำคัญ   และส่งเสริมการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน ตลอดจนความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

เป้าประสงค์ 

๑.  เพื่อพัฒนาผู้เรียนทุกคนมีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน  ผู้เรียนได้รับการศึกษาเต็มตามศักยภาพ  ใฝ่เรียนรู้  มีความสามารถในการสื่อสาร  การคิด  การแก้ปัญหา  การใช้ทักษะชีวิต และการใช้เทคโนโลยี  ส่งผลให้ผู้เรียนประสบความสำเร็จในการเรียน  เป็นบุคคลที่มีความเชื่อมั่นในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข  มีจิตสาธารณะ  และรับผิดชอบต่อสังคม 

๒.  เพื่อพัฒนาคุณภาพครูและบุคลากรทางการศึกษาให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

๓.  เพื่อให้ประชากรวัยเรียนทุกคนได้รับโอกาสในการศึกษาขั้นพื้นฐาน  ๑๕  ปี  อย่างมีคุณภาพ และทั่วถึง

๔.  เพื่อส่งเสริมสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษามีความเข้มแข็งในการบริหารและการจัดการศึกษา สอดรับกับแนวทางการกระจายอำนาจทางการศึกษา โดยเน้นการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน และความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมและสนับสนุนการศึกษา  เพื่อยกระดับคุณภาพตามมาตรฐานอย่างมีธรรมาภิบาล

๕.  เพื่อพัฒนาการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้

                                                ผลผลิต 

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน  ยังคงผลผลิตเดิมจำนวน  ๕  ประการ ได้แก่

 ๑)  ผู้จบการศึกษาก่อนประถมศึกษา

๒)  ผู้จบการศึกษาภาคบังคับ

๓)  ผู้จบการศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย

๔)  เด็กพิการได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานและพัฒนาสมรรถภาพ

๕)  เด็กด้อยโอกาสได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐาน

โดยมีหน่วยกำกับ ประสาน ส่งเสริมการจัดการศึกษา คือสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา จำนวน ๑๘๕ เขตพื้นที่การศึกษา และสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ซึ่งมีสถานศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นหน่วยปฏิบัติการการจัดการศึกษา เพื่อให้ภารกิจดังกล่าวสามารถตอบสนองสภาพปัญหา  และรองรับการขับเคลื่อนนโยบายของรัฐบาลและกระทรวงศึกษาธิการ

                                              กลยุทธ์ 

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจึงกำหนดกลยุทธ์  ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๔ จำนวน   ๖  กลยุทธ์ ดังต่อไปนี้

๑.  พัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาทุกระดับตามหลักสูตร และส่งเสริมความสามารถด้านเทคโนโลยีเพื่อเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้

๒. ปลูกฝังคุณธรรม ความสำนึกในความเป็นชาติไทย และวิถีชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจ

พอเพียง

๓. ขยายโอกาสทางการศึกษา

๔. พัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาทั้งระบบ

๕. พัฒนาประสิทธิภาพการบริหารจัดการศึกษา ตามแนวทางการกระจายอำนาจ และเน้นการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนและความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการจัดการศึกษา

๖. พัฒนาการศึกษาเขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้

ทั้งนี้  เพื่อสนองตอบต่อแนวทางการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง (พ.ศ. ๒๕๕๒-๒๕๖๑)  ที่มุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพคนไทยยุคใหม่  พัฒนาคุณภาพครูยุคใหม่  พัฒนาคุณภาพสถานศึกษาและแหล่งเรียนรู้ยุคใหม่ ตลอดจนพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการใหม่  สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจึงปรับแนวทางการดำเนินงานให้สอดคล้องกับกรอบแนวทางการปฏิรูปการศึกษาดังกล่าว  โดยยึดหลักการสำคัญดังนี้

๑.  มุ่งสนับสนุนการทำงานลงสู่ระดับห้องเรียนและโรงเรียนให้มากที่สุด โดยเน้นระบบการประกันคุณภาพภายใน รวมถึงการนิเทศ ช่วยเหลือ ติดตามความก้าวหน้าของโรงเรียนเป็นรายโรง  และการแทรกแซง  แก้ไขการทำงานของโรงเรียนหากไม่สามารถดำเนินการได้ตามเป้าหมาย  เพื่อให้ผู้เรียนได้เข้าถึงบริการทางการศึกษาที่มีคุณภาพมากขึ้น ทั้งนี้ ภายใต้การดูแลขององค์คณะบุคคล และความเห็นชอบของคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน

๒.  มุ่งพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาโดยใช้ข้อมูลผลการประเมินคุณภาพภายนอกเป็นฐานการพัฒนา      

๓.  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและโรงเรียนตัดสินใจดำเนินการกิจกรรมต่าง ๆ ภายใต้กรอบนโยบาย และเป้าหมายที่ส่วนกลางกำหนด  ซึ่งจะส่งผลให้เกิดการสร้างสรรค์ผลงาน (creation) และการมีส่วนร่วมของชุมชน  เอกชน  องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  และสังคมทุกภาคส่วนอย่างกว้างขวาง

นโยบายสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ  พ.ศ. ๒๕๕๔    เพื่อรองรับการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สองได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป ดังนี้

วิสัยทัศน์

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เป็นองค์กรขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษา         ขั้นพื้นฐานของประเทศไทยให้สูงเทียบเท่าค่าเฉลี่ยของโลก ภายในปี  ๒๕๖๓

พันธกิจ

พัฒนาและส่งเสริม สนับสนุนการจัดการศึกษาให้ประชากรวัยเรียนทุกคนได้รับการศึกษาอย่างมีคุณภาพโดยการพัฒนาผู้เรียนเป็นสำคัญเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต   ให้เป็นบุคคลที่มีความรู้  คุณธรรม    ความสามารถตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน  และการพัฒนาสู่คุณภาพระดับสากล

จุดเน้น

๑. ยกระดับคุณภาพผู้เรียนทุกคนให้มีพัฒนาการเหมาะสมกับวัย  มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน    ดีขึ้น มีคุณธรรม  และสำนึกความเป็นไทย โดยเน้นการอ่านออกเขียนได้  คิดเลขเป็น  มีทักษะการคิดวิเคราะห์  เชื่อมั่นในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข  และมีความสามารถด้านเทคโนโลยี  โดยผู้เรียนได้รับการพัฒนาอย่างมีคุณภาพ  สอดคล้องกับความถนัดและเต็มตามศักยภาพ สาระสำคัญ ดังนี้

 -  เด็กปฐมวัย ได้รับการเตรียมความพร้อมด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคมตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัยอย่างมีคุณภาพ

-  นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ มีทักษะอย่างดีด้านการอ่านออก เขียนได้ และการคิดคำนวณเบื้องต้น เพื่อเป็นพื้นฐานในการเรียนในชั้นที่สูงขึ้น  โดยได้รับการดูแลช่วยเหลืออย่างทันการ หากนักเรียนยังมีทักษะดังกล่าวไม่เพียงพอ

-  นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ มีทักษะอย่างดีด้านการอ่านคล่อง เขียนคล่อง และการคิดคำนวณที่ซับซ้อนขึ้น   โดยได้รับการช่วยเหลืออย่างทันการ หากนักเรียนยังมีทักษะดังกล่าวไม่เพียงพอ

-  นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓  มีความรู้ ความสามารถอย่างสูงตามมาตรฐานระดับชาติ และระดับนานาชาติ

-  ประชากรวัยเรียนทุกคนได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐาน  ๑๕  ปีอย่างมีคุณภาพและทั่วถึง โดยได้เรียนรู้ตามศักยภาพและความถนัด

๒. ยกระดับคุณภาพครูโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน  กล่าวคือ เน้นการสนับสนุนให้ครูรวมกลุ่มกันวางแผนและพัฒนาเทคนิคกระบวนการเรียนการสอน นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการสอน เป็นครูดี ครูเก่ง  มีศักยภาพพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลงเพื่อการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  รวมทั้งลดงานอื่นที่ไม่จำเป็นและจัดให้มีบุคลากรสายสนับสนุนเพื่อคืนครูให้แก่ผู้เรียน  ทั้งนี้  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีระบบการนิเทศ  ติดตามช่วยเหลือการปฎิบัติงานของครูให้ส่งผลต่อการเรียนรู้ของนักเรียนอย่างมีประสิทธิภาพ

๓. เพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพมากขึ้น  โดยเฉพาะผู้เรียนด้อยโอกาส ที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลทุรกันดาร และพื้นที่พัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้ รวมทั้ง พัฒนาเด็กพิการ และเด็กที่มีความสามารถพิเศษ

๔.  พัฒนากลไกบริหารจัดการใหม่ที่มุ่งเน้นประสิทธิภาพการจัดการศึกษา  การระดมทรัพยากร  การกระจายอำนาจให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษามีความเข้มแข็งในการบริหารจัดการตามหลักธรรมาภิบาล และระบบประกันคุณภาพภายใน  การบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก การสนับสนุนงบประมาณที่เน้นอุปสงค์หรือผู้เรียนเป็นสำคัญ   และส่งเสริมการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน ตลอดจนความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

เป้าประสงค์

๑.  เพื่อพัฒนาผู้เรียนทุกคนมีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน  ผู้เรียนได้รับการศึกษาเต็มตามศักยภาพ  ใฝ่เรียนรู้  มีความสามารถในการสื่อสาร  การคิด  การแก้ปัญหา  การใช้ทักษะชีวิต และการใช้เทคโนโลยี  ส่งผลให้ผู้เรียนประสบความสำเร็จในการเรียน  เป็นบุคคลที่มีความเชื่อมั่นในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข  มีจิตสาธารณะ  และรับผิดชอบต่อสังคม 

๒.  เพื่อพัฒนาคุณภาพครูและบุคลากรทางการศึกษาให้สามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

๓.  เพื่อให้ประชากรวัยเรียนทุกคนได้รับโอกาสในการศึกษาขั้นพื้นฐาน  ๑๕  ปี  อย่างมีคุณภาพ และทั่วถึง

๔.  เพื่อส่งเสริมสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและสถานศึกษามีความเข้มแข็งในการบริหารและการจัดการศึกษา สอดรับกับแนวทางการกระจายอำนาจทางการศึกษา โดยเน้นการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน และความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการส่งเสริมและสนับสนุนการศึกษา  เพื่อยกระดับคุณภาพตามมาตรฐานอย่างมีธรรมาภิบาล

๕.  เพื่อพัฒนาการศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้

                                                ผลผลิต

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน  ยังคงผลผลิตเดิมจำนวน  ๕  ประการ ได้แก่

 ๑)  ผู้จบการศึกษาก่อนประถมศึกษา

๒)  ผู้จบการศึกษาภาคบังคับ

๓)  ผู้จบการศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย

๔)  เด็กพิการได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานและพัฒนาสมรรถภาพ

๕)  เด็กด้อยโอกาสได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐาน

โดยมีหน่วยกำกับ ประสาน ส่งเสริมการจัดการศึกษา คือสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา จำนวน ๑๘๕ เขตพื้นที่การศึกษา และสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ซึ่งมีสถานศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นหน่วยปฏิบัติการการจัดการศึกษา เพื่อให้ภารกิจดังกล่าวสามารถตอบสนองสภาพปัญหา  และรองรับการขับเคลื่อนนโยบายของรัฐบาลและกระทรวงศึกษาธิการ

                                              กลยุทธ์

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจึงกำหนดกลยุทธ์  ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๔ จำนวน   ๖  กลยุทธ์ ดังต่อไปนี้

๑.  พัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาทุกระดับตามหลักสูตร และส่งเสริมความสามารถด้านเทคโนโลยีเพื่อเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้

๒. ปลูกฝังคุณธรรม ความสำนึกในความเป็นชาติไทย และวิถีชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจ

พอเพียง

๓. ขยายโอกาสทางการศึกษา

๔. พัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาทั้งระบบ

๕. พัฒนาประสิทธิภาพการบริหารจัดการศึกษา ตามแนวทางการกระจายอำนาจ และเน้นการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนและความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการจัดการศึกษา

๖. พัฒนาการศึกษาเขตพัฒนาพิเศษเฉพาะกิจจังหวัดชายแดนภาคใต้

ทั้งนี้  เพื่อสนองตอบต่อแนวทางการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง (พ.ศ. ๒๕๕๒-๒๕๖๑)  ที่มุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพคนไทยยุคใหม่  พัฒนาคุณภาพครูยุคใหม่  พัฒนาคุณภาพสถานศึกษาและแหล่งเรียนรู้ยุคใหม่ ตลอดจนพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการใหม่  สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจึงปรับแนวทางการดำเนินงานให้สอดคล้องกับกรอบแนวทางการปฏิรูปการศึกษาดังกล่าว  โดยยึดหลักการสำคัญดังนี้

๑.  มุ่งสนับสนุนการทำงานลงสู่ระดับห้องเรียนและโรงเรียนให้มากที่สุด โดยเน้นระบบการประกันคุณภาพภายใน รวมถึงการนิเทศ ช่วยเหลือ ติดตามความก้าวหน้าของโรงเรียนเป็นรายโรง  และการแทรกแซง  แก้ไขการทำงานของโรงเรียนหากไม่สามารถดำเนินการได้ตามเป้าหมาย  เพื่อให้ผู้เรียนได้เข้าถึงบริการทางการศึกษาที่มีคุณภาพมากขึ้น ทั้งนี้ ภายใต้การดูแลขององค์คณะบุคคล และความเห็นชอบของคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน

๒.  มุ่งพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาโดยใช้ข้อมูลผลการประเมินคุณภาพภายนอกเป็นฐานการพัฒนา      

๓.  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและโรงเรียนตัดสินใจดำเนินการกิจกรรมต่าง ๆ ภายใต้กรอบนโยบาย และเป้าหมายที่ส่วนกลางกำหนด  ซึ่งจะส่งผลให้เกิดการสร้างสรรค์ผลงาน (creation) และการมีส่วนร่วมของชุมชน  เอกชน  องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  และสังคมทุกภาคส่วนอย่างกว้างขวาง